8 tips voor betere keukentafelgesprekken

Met het rapport ‘Zicht op de Wmo 2015’ geeft het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) een beeld van wat er goed gaat en wat (nog) niet als het gaat om de toegang tot zorg en ondersteuning. Ook vanuit andere hoeken worden de zogeheten keukentafelgesprekken onder de loep genomen. En niet voor niets, want het is een kritisch onderdeel in de nieuwe zorg- en ondersteuningsstructuur voor inwoners. Wat kunnen professionals in de uitvoering verbeteren en wat kun je als gemeente doen?

(Tekst: Movisie)

Opvallende conclusie van het SCP is dat de doelen van de Wmo-ondersteuning voor de meeste melders bereikt worden, maar beslist niet voor iedereen. Melders gaven aan dat de geboden zorg en ondersteuning ‘veel hielp’, maar het lukt hen dus niet altijd om doelen te realiseren rond redzaamheid, participatie, langer thuis wonen met zo min mogelijk eenzaamheid, en kwaliteit van leven. Cruciaal om in de toegang zo zorgvuldig en volledig mogelijk te zijn om het verschil te kunnen maken. Bijvoorbeeld als het gaat om het signaleren van eenzaamheid. Maar ook, zo pleit het SCP, om te investeren in veerkracht. Het vergroten van veerkracht kan een belangrijke sleutel zijn: veerkrachtige melders uit het onderzoek waren redzamer, hadden meer sociale contacten, voelden zich minder eenzaam, deden vaker mee aan vrijetijdsactiviteiten en waren meer tevreden over hun leven.

Aanknopingspunten voor verbetering

Volgens het SCP wordt in vier vijfde van de meldingen een gesprek gevoerd met de melder met een ondersteuningsbehoefte en wordt met dit gesprek het wettelijk verplichte onderzoek uitgevoerd. Het vaakst gebeurt dit door middel van een huisbezoek. In een gesprek komt een scala aan onderwerpen (levensterreinen) aan bod. Ondanks dat de tevredenheid daarover bij de meeste melders en mantelzorgers groot is, komen er ook aanknopingspunten voor verbetering aan het licht. Wij bespreken er een aantal met aanbevelingen vanuit onderzoek en praktijk.

1. Neem het vraagstuk van iemand als uitgangspunt

Het is duidelijk dat mensen zich meer gehoord voelen als het gesprek persoonlijker is. Hoe kwetsbaarder de situatie is, zeker bij complexe vragen of mensen met ernstige beperkingen, hoe behoedzamer er gelopen moet worden. Dit betekent meer tijd besteden aan de dialoog, het betrekken van de omgeving en het zoeken naar een oplossing op maat. Je kunt iemand beter helpen als er sprake is van een samenhangende aanpak, waarbij aandacht is voor alle vraagstukken van de cliënt, de samenhang daartussen en waarbij de behoeften van de cliënt leidend zijn (ofwel: een integrale aanpak). Dit maatwerkgericht werken vraagt van de gespreksvoerder om persoonlijk, empathisch, vragen stellend en positief te zijn, met een houding die vertrekt vanuit iemands situatie, niet vanuit wat het aanbod is, zo geven experts aan in een rondetafelgesprek zoals verslagen in het Wmo-magazine (1). Het concept van eigen regie zoals uitgewerkt in de tool Quez kan hierbij helpend zijn.

Lees verder op Movisie.

Geef een reactie