Gemeenten slordig met persoonsgegevens

(Tekst: Binnenlands Bestuur)

Vrijwel alle gemeenten delen zeer gevoelige persoonsgegevens in het sociaal domein zonder dat zij weten welke wettelijke grondslag daarvoor is en gebruiken toestemming van de burger daarbij onterecht als ‘lapmiddel.’ Dat blijkt uit onderzoek van Autoriteit Persoonsgegevens (AP) bij 41 gemeenten, die allemaal de fout in gingen. Dat er met toestemming van de burger altijd gegevens mogen verwerkt worden is volgens de AP een misvatting. AP-vicevoorzitter Wilbert Tomesen noemt de situatie tegenover Binnenlands Bestuur ‘ernstig.’

Onbekend met regelgeving persoonsgegevens

Gemeenten werken sinds 1 januari 2015 in het sociaal domein met zeer gevoelige gegevens van hun burgers. Het gaat om kwetsbare mensen die op gebieden als jeugdzorg, maatschappelijke ondersteuning en chronische ziekten afhankelijk zijn van hun gemeente. Denk daarbij aan opvoedhulp bij kinderen of een bejaard echtpaar dat om zorg vraagt bij een keukentafelgesprek. Gemeenten weten volgens de AP niet welke gegevens ze mogen verwerken en welke privacyregels daarbij gelden. Ook informeren gemeenten hun burgers niet goed genoeg over het gebruik van hun persoonsgegevens. Door toestemming te vragen voor gegevensverwerking wordt volgens de AP de suggestie gewekt dat gegevens mogen worden verwerkt als daarvoor toestemming is gegeven. Gemeenten gebruiken die toestemming van de burger nu als lapmiddel voor het ontbreken van kennis over de wettelijke gronden bij verwerking van persoonsgegevens.

Misvatting over toestemming

Toestemming vragen en krijgen is voor gegevensverwerking in het sociaal domein volgens de AP niet voldoende voor gegevensverwerking op wettelijke grond. Iemand die zorg nodig heeft, is daarbij afhankelijk van de gemeente en kan daardoor volgens de AP geen ‘vrije’ keuze maken bij het verlenen van toestemming. Tomesen: ‘Het is vaak onbekend welke gevolgen géén toestemming geven heeft voor de zorg waar je als burger aanspraak op wil maken. De keuze om toestemming te verlenen wordt daardoor beïnvloed. Als een gemeente gegevens verwerkt bij toestemming van de burger en er geen andere wettelijke grond is, dan is dat dus onrechtmatig.’

Lees hier verder

Geef een reactie