Op de Zeepkist

Het zorgjargon heeft er al weer een paar jaar een belangrijk begrip bij: het  keukentafelgesprek. Dat roept beelden op, die niet blijken te kloppen. Het klinkt lekker informeel, maar het is niet gewoon gezellig aan de koffie en met de krant op tafel. Niet een beetje keuvelen over kinderen, de politiek en de buurtroddels doornemen. Helemaal niet dus. Het is de nieuwe manier om er achter te komen of u als burger wel een een beetje leuk meedoet en uw eigen boontjes kunt doppen.

Een paar jaar geleden werd noodzakelijke hulp via ‘objectieve’ instanties beoordeeld en vastgesteld. Nu gaan er sociaal werkers langs de deur, die thuis bij u aan de keukentafel beoordelen of u het niet gewoon zelf kunt oplossen. Dat heet ‘eigen kracht’. Ik lees net in LC dat het er soms heet aan toe gaat als de hulpverleners langs komen. Er worden lastige vragen gesteld over verslaving, schulden en uw geestelijke gesteldheid. Met de privacy zit het ook niet helemaal lekker. Het hangt allemaal samen met de omvorming van het sociaal domein.

Verandering

De bestaande instituties, de oude gewoonten en gebruiken, het moest en zou allemaal anders. Na krap 2 jaar experimenteren beginnen de cliënten (dat zijn burgers met een zorg- of hulpvraag) zich te roeren. Vanochtend vergaderde ik met een paar cliëntenraden over jeugdhulpverlening en mensen met een beperking. Nu de gemeentes alles in wijk- en gebiedsteams proberen op te regelen, zien de cliëntenraden mensen buitenboord vallen. Ze zien ook dat er soms te laat wordt bijgesprongen of niet wordt herkend wat er echt aan de hand is.

Ogenschijnlijk gaat er niet zoveel mis. Kranten staan niet vol met rampverhalen en de nieuwe aanpak is in elk geval goedkoper. Gemeenten houden honderden miljoenen over. Maar als ik dan lees dat het bij de nachtopvang van Zienn nog nooit zo druk was, lijken we  terug bij af. Ik hoor bijna dagelijks dat er steeds meer verwarde mensen op straat terecht komen. Het is een bron van zorg voor de openbare orde. Ik vraag ik me in alle gemoede af of we met het badwater niet het kind hebben weggegooid.

Aan het keukentafelgesprek kunnen geen rechten worden ontleend. Op zich is dat al een reden om je af te vragen of we wel op de goede weg zijn.  Cliënten is op voorhand niet gevraagd wat ze van de nieuwe aanpak vinden en hebben het gevoel in de sfeer van gunsten beland te zijn. De discussie over persoonsgebonden budgetten woedt al weer maanden en nog steeds is het niet goed geregeld en blijft ook daar geld op de plank liggen.

De cliëntenraden besluiten die ochtend op pad te gaan om hun zorgen te uiten. Ze gaan een ronde langs de gemeenten en de verantwoordelijk wethouders maken.

Ík bedenk dat het tijd wordt weer eens een ander attribuut van stal te halen: de zeepkist. Zo nu en dan ouderwets de barricaden op en voor de goede zaak op je kistje klimmen, de tijd is er rijp voor. Helaas heeft ook hier de vernieuwing toegeslagen: zeepkisten bestaan nog slechts in musea en zijn inmiddels ‘ viral’ gegaan.

Kees van Anken

Geef een reactie